Con đường rốt ráo

“Các con hãy nhớ, kẻ thù của ta không bao giờ là con người. Mà chính là vô minh bên trong con người đó”

– T.N.H –

Hai ngày cuối tuần vừa qua (22,23/9/2018), tôi có tham dự seminar Ki-Aikido tại HN. Sau đây là một vài điều tôi đúc rút ra, và muốn chia sẻ lại với những người cùng tập Ki.

Sở dĩ chỉ là “chia sẻ cho những người cùng tập Ki”, mà không phải cho “mọi người”, vì đây không phải là điều mọi người chưa trải nghiệm qua (và có 1 sự “mở lòng” nhất định với Ki) có thể hiểu được. Thậm chí, nếu bài viết này được chia sẻ tới một người trong giới võ thuật nói chung, nếu người này không thực sự rộng mở, mà lấy tấm lòng hẹp hòi, đố kị ra để so sánh, xuyên tạc những điều trong bài viết này, thì bài viết này vô tình lại tạo nên ân oán trùng trùng điệp điệp. Thà rằng ko viết còn hơn.

Thế nhưng, để đi đến cùng vấn đề trong bài viết, tôi vẫn buộc phải dùng một vài sự so sánh ở đây. Bởi vậy, tốt hơn hết là bạn hãy lắng lòng, nếu pha một ấm trà được thì tốt, đọc những điều tôi viết trong này. Phản biện, kịch liệt phản biện, không thỏa hiệp, không khen ngợi gì, đừng cho rằng mình hiểu hết, cũng đừng tin bất kỳ điều gì, mà hãy nghi ngờ tất cả những điều tôi viết trong này. Rồi bạn bắt đầu hành trình của riêng bạn.

Tranh đấu – Con đường của thế gian

Khi một người tìm đến dojo Ki-Aikido lần đầu tiên, đa phần là họ đang đi tìm kiếm một môn võ, để giải quyết những vấn đề thường nhật của họ: họ muốn tự vệ hiệu quả, muốn tự tin hơn, muốn làm chủ được một học thuyết nào đó, để rồi apply ngược vào cuộc sống…

Nói đến võ thuật, ta hình dung tới con đường của tranh đấu.

Hãy nghĩ đến những samurai ngày xưa của Nhật. Họ tôi luyện các kỹ thuật của mình với mục đích cuối cùng là để đánh bại các đối thủ của mình và bảo vệ các lãnh chúa thời xa xưa. Rồi chiến tranh nổ ra liên miên, các chiến sĩ được đào tạo rồi đẩy ra ngoài chiến trường, mục đích tập luyện võ của họ là để làm sao hạ sát được đối phương càng nhiều càng tốt.

Thế giới trở nên hiện đại, súng đạn thay thế dần những lưỡi gươm. Nếu ai đã từng xem bộ phim The Last Samurai (2003) có Tom Cruise tham gia diễn xuất, lấy bối cảnh vào thời kỳ Minh Trị Duy Tân (1866 – 1869), bạn sẽ thấy sự bất lực của các samurai khi họ tổ chức một đội quân chỉ toàn giáo mác, gươm và tên, lao về phía quân đội của Nhật Hoàng được trang bị tận răng súng trường, và một dàn súng tiểu liên. Chỉ trong vòng chưa đầy 5 phút, dàn tiểu liên đã quét sạch toàn bộ đội quân samurai đó. Không một chút nhân từ, hay lý luận nào được thốt ra trước họng khẩu súng máy. Những kỹ năng chiến đấu thượng thừa của các samurai trước đây, đã trở thành phế phẩm trong chiến tranh hiện đại.

Nó như thể bạn kết nối mình vào một chuỗi thức ăn liên hồi không có hồi kết:

Những con ếch ăn côn trùng

Rồi con ếch bị con rắn ăn

Đến lượt con rắn bị con lửng ăn

Rồi con lửng bị linh cẩu ăn

Rồi con linh cẩu bị con cá sấu ăn

Rồi con cá sấu bị con người ăn, lột da làm trang sức

Rồi con người bị loài côn trùng đốt, sinh bệnh rồi chết.

Vòng quay chém giết đó một khi đã khởi động, nó sẽ không bao giờ ngưng lại. Sau cuộc Duy Tân thành công, Nhật Bản đã mở cửa giao thương, học hỏi và tiếp thu những kiến thức, khoa học kỹ thuật của phương Tây, và đã chuyển mình thành đất nước hùng mạnh, sánh vai với các cường quốc khác. Tuy nhiên, ngay sau đó Nhật Bản tiến bước theo con đường Chủ nghĩa đế quốc, đi chinh phạt những đất nước yếu hơn mình trong suốt những năm 1868 tới 1945, bao gồm Trung Quốc, Triều Tiên, Đài Loan, Mông Cổ, Thái Lan, Myanmar, Việt Nam…

Vào đầu tháng 8/1945, hai quả bom nguyên tử lần lượt được thả xuống Hiroshima và Nagasaki. Theo ước tính, có khoảng 214,000 người dân đã chết ngay tại chỗ hoặc sau đó bị ảnh hưởng bởi vụ nổ. Bảy ngày sau vụ ném bom, Nhật Bản ký giấy đầu hàng vô điều kiện, kết thúc chiến tranh với phe Đồng Minh.

Đó cũng là sự “bất lực” của cả một đế quốc, khi nhận ra kẻ thù của mình quá mạnh. Giống như ánh mắt của con linh cẩu bị cá sấu ngoạm phải chân. Con linh cẩu có thể khóc, nhưng thất cả những gì nó có thể làm là nằm ngoan ngoãn, để đợi cá sấu từ từ lôi nó xuống sông và ăn thịt nó.

Sự “bất lực” này được miêu tả khá rõ trong cuốn “Chế tạo tại Nhật Bản” của nhà sáng lập SONY – Akio Morita khi ông nghe tin Mỹ vừa thả bom nguyên tử xuống Nhật Bản:

Tôi cũng hiểu được ở mức độ nào đó tiềm lực của năng lượng nguyên tử nhưng tôi vẫn nghĩ là ít nhất cũng phải mất 20 năm nữa mới hoàn thành việc chế tạo bom nguyên tử. Nên tôi thật kinh ngạc khi biết người Mỹ đã chế tạo xong loại bom này. Rõ ràng là nếu người Mỹ đã tiến xa như thế thì nền kỹ thuật của chúng tôi hãy còn quá thô sơ so với họ. Tôi nói không có loại vũ khí nào mà chúng tôi có thể làm ra sánh được với bom nguyên tử, và tôi cho rằng chúng tôi không thể chế tạo bất cứ loại vũ khí hay phương tiện phòng thủ mới nào có thể chống chọi lại bom nguyên tử. Tin bom nguyên tử ném xuống Hiroshima là một điều không thể tin nổi đối với cá nhân tôi. Khoảng cách kỹ thuật giữa Nhật Bản và Mỹ là quá lớn.

Bạn có hiểu điều tôi muốn nói ở đây?

Nếu mục đích tận cùng của bạn là muốn “ăn” được người khác. Kết cục cuối cùng, bạn vẫn sẽ luôn bị “ăn” lại.

Con đường tranh đấu đó diễn ra từ giữa cá nhân với cá nhân,

Giữa các nhóm với các nhóm khác trong cùng một tổ chức

Giữa các tổ chức với các tổ chức

Giữa các quốc gia với nhau

Giữa các loài / chủng tộc / tôn giáo với nhau.

Sự tranh đấu, cái ý định muốn “ăn” người khác này nó diễn ra rất vi tế, có thể chính bạn cũng không thể nhận ra được. Nó có thể rõ ràng như những giải đấu MMA của UFC (Mỹ) hoặc One Championship (Châu Á), nơi các võ sĩ tôi luyện thể trạng của họ trở thành một dạng killing machine để bước lên chức vô địch cuối cùng.

Nó cũng có thể ngấm ngầm khi mọi hành động của bạn trong một tổ chức là để biến mình trở thành super star trong tổ chức đó, được nể trọng, lương bổng, và các vị lợi khác. Nhìn thì có vẻ bạn chẳng “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” với ai, nhưng với ý định đó, bạn đang tạo nên nhiều kẻ thù ganh ghét xung quanh mình, và cũng đến ngày bạn sẽ bị hạ.

Nó cũng có thể là những tuyên bố “động trời” của một lượng aikidoka không nhỏ, khi họ cho rằng “aikido là môn võ một chống một trăm, bất khả chiến bại”, “môn võ của giới trị thức”, hoặc những hành xử ra vẻ mình “trên cơ” so với người thường, khiến các môn phái combat khác ngứa mắt chỉ trực lôi các aikidoka này lên sàn đấu, đánh để cho biết “aikido của chúng mày chỉ là ảo vọng”.

Đó là vòng xoáy của tranh đấu. Của chuỗi. Bạn đặt aikido của bạn, hay bạn đặt cuộc sống vào vòng xoáy đó, bạn phải xoay theo nó, và tuân theo luật chơi của nó.

Khi ai đó nói bạn phải nhảy, và bạn nhảy!

Vậy đâu là con đường của ki-aikido?

Con đường rốt ráo

Không rõ Tohei sensei có lấy cảm hứng từ Phật giáo hay không, nhưng những gì tôi trải nghiệm trong ki-aikido, tôi cảm thấy sự tương đồng trong Phật giáo (hoặc những tôn giáo lành mạnh khác), đó là họ đều chọn:

Con đường của sự bất bạo động.

Đây là một con đường khá đặc biệt. Nhớ lại câu chuyện phát triển của Nhật Bản kể ở trên, tôi nhận thấy mô-típ thế này:

  • Trong khi các samurai đang lúi húi tập trung tôi luyện cho đường kiếmcủa họ sắc nét hơn để đánh bại các samurai khác. Thì Nhật Hoàng đưa tiểu liên tới.
  • Trong khi Akio Morita và các đồng đội nghiên cứu các công nghệ để chống trả xe tăng, máy bay tiêm kích, máy bay ném bom rải thảm của Mỹ, thì Mỹ đưa bom nguyên tử tới, biến tất cả những nghiên cứu đấy trở thành một đống vô nghĩa và kết thúc chiến tranh.

Hay nói cách khác, súng tiểu liên là “con đường vượt trên tất cả” so với đường kiếm của Samurai, và bom nguyên tử là “con đường vượt trên tất cả” so với những nỗ lực vũ trang quân sự của Đế quốc Nhật.

Khi giữa người và người, các tổ chức, các quốc gia đang gây chiến với nhau. Đang rèn luyện thêm cho mình những skill giết người thực dụng nhất, đang chạy đua vũ trang với nhau. Thì Tohei (hay Đức Phật) chế tạo ra quả bom nguyên tử, ném một phát xuống tanh bành tất cả. Và mọi tranh đấu kết thúc. Trái bom nguyên tử đó có tên là “con đường bất bạo động”.

Hay như thầy TNH từng ví von:

Con đường của thế gian là con đường trong không gian 2D, ở dưới mặt đất. Người ta cố gắng cải tiến kỹ thuật để có những chiếc xe lửa nhanh hơn, tiết kiệm thời gian di chuyển hơn. Công nghệ hiện nay có thể khiến xe lửa siêu tốc đạt tới 400km/h. Đến một ngày, xe lửa nhìn lên bầu trời, và nó nhận ra xung quanh nó là không gian 3D. Ngay lập tức, nó nhấc mình khỏi mặt đất và chuyển mình thành chiếc máy bay, và nó đạt vận tốc lên đến 2,000 km/h. Con đường 3D đó là “con đường vượt lên trên tất cả”, là con đường của đạo Phật.

Nếu bỏ từ “Phật” trong câu nói trên đi, thì nó là con đường của “Đạo”.

“Con đường vượt trên tất cả” này đã được thầy Tuduki “ngầm” truyền tải trong suốt 2 ngày seminar vừa qua.

Thứ nhất, vào buổi sáng trước khi hướng dẫn Kokyuho, thầy nói:

Tôi tới đây không phải để thị phạm các bạn kỹ thuật (waza). Vì waza là câu chuyện giữa 2 người với nhau, không có đúng, có sai. Bạn có thể thực hiện được waza với uke này, nhưng bạn cho rằng waza đó là đúng, bạn áp dụng với các uke cao lớn hơn, to khỏe hơn, thì bạn sẽ không thực hiện được, nó lại trở thành sai. Mục đích tôi đến đây là để gây cảm hứng cho việc luyện tập của các bạn.

Trong các bài hướng dẫn, thày Tuduki không đi quá sâu vào mặt kỹ thuật, tay phải thế này, hông thế kia… mà tôi cảm giác thầy “cố tình” vượt lên trên tất cả những thứ đó, để truyền dạy cho mọi người về việc “tôi với uke là bạn”, “chúng ta cùng nhau di chuyển nhé”, “hãy đón nhận uke như ôm một người bạn”, “hãy cảm nhận uke là nhất thể với mình”, “hãy vui vẻ tập luyện”, “hãy tươi cười”, “hãy giúp người khác”.

tuduki-sensei
Hãy tưởng tượng mình là một người già cả. Và bạn tập cho mình vịn vào vai anh ta, để bước đi.

Với kỹ thuật Yokomen Uchi Shiho-nage, thày thị phạm xong cho tôi rồi cười nói:

Tôi vừa mới truyền đạt điều này với cậu. Giờ cậu hãy đi xung quanh võ đường, và truyền đạt lại điều này cho những người khác cùng biết.

Khi tập bài tập cảm nhận “nhất thể”, để di chuyển bạn tập. Tôi xin phép đứng lên làm uke cho thầy, với tâm lý ban đầu là: “Để thử xem cái ông thày này lợi hại đến thế nào. Mình sẽ giữ nhất điểm để thày không quăng ném được mình”.

Và sự thực (theo cảm nhận thô thiển của tôi), thày Tuduki không di chuyển được tôi thật. Lúc đó, tôi kỳ vọng rằng thầy sẽ bắt đầu phải bật mí tuyệt chiêu giấu trong đó, để có thể take down tôi xuống hoàn toàn tâm phục khẩu phục. Vài giây trôi qua, không nhận thấy kỹ thuật nào. Chỉ có điều khi thày không làm tôi di chuyển được, thày đổi hướng này sang hướng khác, tôi càng không di chuyển, thày càng cười lớn hơn, không hề phát triển thêm kỹ thuật hay force tôi phải di chuyển khá brutal. Và trong một thời điểm, tự cái tâm chống đối của tôi mềm lại, tôi chấp nhận ngã xuống theo hướng của thày.

Tôi không rõ sự thật nằm sau 2 cú ném đó là gì:

  • Thày có thể ném tôi nếu thày “phũ” hơn, nhưng thày không muốn?
  • Thày gây “tâm lý chiến”, khiến trí não tôi mềm yếu mà thuận theo?
  • Hay là thông qua 2 cú ném này, thày muốn truyền tải điều gì hơn thế?

Có một nguyên lý gọi là MÂU THUẪN tồn tại phần lớn trong các giờ tập Aikido. Nguyên bản câu chuyện, đó là ngày xưa tại nước Sở bên Trung Quốc, có một người chế tạo vũ khí rất giỏi. Khi một người tới mua mâu của ông ta, ông sẽ nói:

“Mâu của tôi nhọn lắm. Đâm vào đâu cũng phải thủng.”

Khi một người tới mua thuẫn, ông lại nói:

“Thuẫn của tôi chắc lắm. Cái gì đâm cũng không thủng.”

Thế nên khi có một người khách đến hỏi:

“Vậy nếu lấy mâu của ông để đâm vào thuẫn của ông. Vậy sẽ thế nào?”

Tất nhiên không có câu trả lời cuối cùng, vì điều đó là phi lý.

Giống như bài tập Ki. Nếu một nage với mindset “Anh ta là bạn của tôi. Chúng ta là một, cùng di chuyển nào”, đến tập với một uke có mindset “Tôi gắn chặt nhất điểm của tôi tới tâm quả địa cầu này. Dù cơn bão có càn qua đây, quét sạch mọi thứ, tôi sẽ đứng vững ở đây.” Vậy thì kết quả sẽ thế nào?

Hay với bài tập “cánh tay không bẻ gãy”. Một người đang thực hành làm sao “cánh tay mình không bị bẻ gãy”, tập với người đang thực hành “bẻ gãy được cánh tay”. Vậy thì kết quả sẽ thế nào?

Đó là một MÂU THUẪN trong aikido.

Tôi cũng bị anh Jason Nguyễn quở điều này 2 lần trong seminar. Lần đầu là khi tập seiza kokyuho, khi bình thường thì tôi cầm tay Jason bằng nhất điểm, khi Jason di chuyển thì tôi đổi hướng lực để đối lại lực của Jason. Hoặc khi tập Ushiro, khi bình thường tôi giữ tay bằng nhất điểm, khi Jason di chuyển tay thì tôi đối lại lực để ghìm anh ta lại. Đó có lẽ cũng là cách mà tôi (và nhiều senpai) khác trong dojo thực hành đối với một kyu thấp hơn, hoặc với một uke mà mình không thiện cảm, hoặc muốn thử sức một sensei nào đó mà mình nghi ngờ. Vượt trên tất cả, có lẽ nó bắt nguồn từ thái độ:

Không hợp tác, không liên kết. Muốn thử thách. Muốn đối đầu của tôi trong lúc tập.

Có lẽ bởi vậy, mà tôi cũng bị mang một cái tiếng vừa hay, vừa không hay lắm ở võ đường, đó là: “Cậu này khỏe lắm, hầu hết mọi người ở võ đường không quăng được.”

Thế nên, tôi hiểu cảm giác bối rối của nhiều bạn khi tập với tôi, nhất là các bạn đai trắng. Họ có cảm giác như đâm vào một bức tường không lối thoát, bất lực, mất niềm tin vào những gì được dạy, và sau cùng là bỏ cuộc.

(Nhưng nếu bạn để ý. Những người cực kỳ hardcore với các đai thấp như vậy, đa phần lại ngoan ngoãn thả lỏng theo đòn các kyu cao hơn hoặc các senpai. Có lẽ phần là tâm lý “cả nể”).

Tôi cảm nhận MÂU THUẪN này trong tập luyện aikido rất nhiều năm, và lần đầu tiên được cởi bỏ trong buổi Kiatsu chiều Chủ Nhật, khi thày Tuduki nói (có thể tôi ko nhớ chính xác, nhưng cảm nhận đại ý thế này. Nếu sai thì mong các senpai hay sensei đính chính):

Kiatsu không hẳn là phương pháp chữa bệnh, mà trong quá trình vận hành, có điều gì đó trong bạn bị sai lệch, và thông qua kiatsu để đưa nó trở lại trạng thái khởi thủy ban đầu. Do vậy, những người hành nghề kiatsu luôn đi ra ngoài, gặp gỡ mọi người với tâm thế dẫn dắt và giúp đỡ. Có nhiều người bên ngoài nhìn chẳng có bệnh lý gì, nhưng bạn vẫn đối đãi họ bằng kiatsu. Thậm chí bạn tập một kỹ thuật nào tốt cho mình, sau đó hướng dẫn người khác kỹ thuật đó để tốt cho họ, đó cũng là kiatsu. Hoặc có những người đang mặc cảm, thiếu tự tin, thể trạng yếu đuối. Bạn giúp họ trở nên tự tin và khỏe mạnh hơn, đó cũng là kiatsu.

Đó cũng là tâm lý khi tập luyện trong ki-aikido. Tôi chợt nhận ra rằng:

  • Kẻ thù / đối thủ của tôi không phải là bạn tập trong dojo này
  • Thực hiện kỹ thuật không phải là quăng cho người ta bết xê lết để tâm phục, khẩu phục mình.
  • Quăng ném không phải mục đích.

Vậy nên:

  • Kẻ thù thực sự có lẽ là chính mình, với những suy nghĩ lệch lạc của mình
  • Thực hiện kỹ thuật làm sao để gây cảm hứng cho người khác, và họ nhìn thấy một nẻo thoát cho chính họ.
  • Dẫn dẵn người khác (kiatsu cho họ) mới là mục đích.

Nếu tôi nghĩ về việc đánh bại một ai đó. Ngày hôm nay tôi không take down được anh ta, tôi sẽ về đào luyện thêm các kỹ thuật mới, và ngày mốt tôi sẽ take down được anh ta. Tôi có thể thực hiện kỹ thuật đó một cách khá brutal hoặc hiếu chiến, vì mục đích không phải là việc anh ta muốn ngã hay ko, mục đích của tôi là take down anh ta xuống dù muốn hay ko, dù lành lặn hay chấn thương. Và đó là con đường 2D, của tranh đấu.

Dẫn dắt / kết nối anh ta, di chuyển cùng anh ta, không chấn thương, không thù hằn, không tạo thêm kẻ thù mới. Đó là con đường 3D, con đường vượt lên tất cả.

Còn nếu ý chí của Uke mà chống lại, không muốn di chuyển, không hòa hợp. Có lẽ cách tốt nhất là bạn cứ để anh ta đứng nguyên như thế vậy. Bạn là người dẫn dắt, anh ta ko muốn di chuyển, vậy sao bạn bắt anh ta đi tới nơi anh ta không hề muốn?

Thông điệp này cũng thể hiện rất rõ rệt trong bài tập của Tuduki sensei, khi tập di chuyển uke vào đúng thời điểm. Nó như thế này:

Uke ngồi seiza, giữ nhất điểm và tĩnh tại. 

Bạn tiến lại gần, ngồi xuống và không khuấy động sự tĩnh tại đó

Bạn chạm nhẹ tay vào một bên vai của uke, không chứa sát khí, mà với thông điệp ngầm: “Cốc Cốc. Tôi đang gõ cửa. Tôi là một người bạn thân thiện. Hãy cho tôi vào nhé.”

Rồi bạn đợi…

Đợi đến thời điểm bạn cảm nhận được tín hiệu chấp thuận từ uke: “Tôi tin bạn. Bạn có thể vào đi.”

Rồi bạn mở cửa (đẩy), và uke di chuyển.

Tất nhiên, mục đích bài tập này không phải là di chuyển uke cho bằng được. Nói thật là không phải Tuduki sensei, kể cả Tohei sensei sống lại mà ngồi đó, một bạn đai trắng dùng hết sinh lực mà đẩy thì Tohei sensei cũng phải văng ra ngoài cửa sổ. Nhưng đó lại là một chuyện khác:

“Mở cửa, mở cửa”

“Sát khí của anh quá lớn. Anh là mối hiểm nguy cho tôi, tôi không thể cho phép.”

“Ồ tao đâu có xin phép mày? Chúng mày đâu, đạp cửa!”
Rầm !!!!!

Với những người tập Ki, nói đến đây là mọi chuyện quá rõ ràng. Thú thực, những mâu thuẫn này trong tôi sẽ vẫn còn tiếp diễn nếu trong 2 đòn ném của thầy Tuduki, có bất kỳ lợn gợn hay dối trí nào, hay thầy phải dùng vũ lực để force thằng bất trị như tôi phải nằm xuống. Thế nhưng cái người cao lớn ấy tiến đến thực hiện kỹ thuật không một chút sát khí, hay nghi hoặc. Vì theo lời của thầy thì:

Tôi là cậu. Và cậu là tôi. Chúng ta là nhất thể.

Dừng lại vòng xoáy

Truyện kể rằng, thời Đức Phật còn tại thế, ai cũng biết Ương Quật Ma là một tên sát nhân khét tiếng ở thành Xá Vệ. Hắn theo một phái tà đạo, và được giáo chủ truyền dạy rằng nếu giết hại người, chặt ngón tay và xâu lại thành một chuỗi đeo cổ đủ 100 ngón tay đem dâng lên cho giáo chủ, hắn sẽ được giáo chủ truyền dạy cho bí pháp (Ương Quật Ma – tiếng Pali là Angulimala – nghĩa là vòng xâu chuỗi bằng ngón tay).

Một ngày nọ, khi Đức Phật đang đi khất thực trên đường phía nam thành Xá Vệ, thì có người đến báo:

“Bạch đức Thế Tôn! Xin ngài đừng đi tiếp con đường này. Sáng nay có người thấy Ương Quật Ma xuất hiện ở đó.”

Phật cười hiền từ và nói:

“Nơi ấy có người đang chờ để cúng dường ta, ta không thể không đến.”

Rồi ngài tiếp tục bước như không có chuyện gì xảy ra.

Đến một quãng vắng, Ương Quật Ma xuất hiện đằng sau, lớn tiếng gọi:

“Đứng lại!”

Đức Phật tiếp tục bước, không mau hơn, không chậm hơn. Thấy vậy, Ương Quật Ma lớn tiếng hơn nữa:

“Gã thầy tu kia. Ta đã bảo ngươi dừng lại kia mà?”

Vẫn tiếp tục bước, Đức Phật điềm đạm nói:

“Ương Quật Ma! Ta đã dừng lại lâu rồi. Chính ngươi mới là người chưa dừng lại.”

Thấy khó hiểu, Ương Quật Ma đuổi kịp tới và chắn trước mặt Đức Phật, hắn chất vấn:

“Ông nói vậy là sao? Rõ ràng là ông đang bước đi, tại sao ông lại nói là đã dừng lại rồi?”

Đức Phật:

“Ương Quật Ma, trên con đường tạo tác những ác nghiệp, ta đã dừng lại từ nhiều kiếp rồi. Nhưng ngươi vẫn còn tiếp tục trên con đường ấy, vậy thì ngươi nên dừng lại.”

Câu nói này làm rung động Ương Quật Ma, hắn buông lưỡi gươm xuống, bối rối nhìn Đức Phật. Đức Phật nói tiếp:

“Anh biết không? Trên đời này ai cũng sợ đau khổ, ai cũng ham sống sợ chết. Vậy tại sao anh lại đem sự đau khổ, hãi hùng cho người khác chỉ để mưu cầu hạnh phúc cho cá nhân mình?”

Ương Quật Ma nhận ra mình đi sai con đường từ rất lâu nay, chỉ có điều hắn đã giết quá nhiều người, nên không thể dừng lại được mà phải đi nốt con đường. Nhưng nghe đến đây, hắn cảm giác Đức Phật như nói hộ lòng hắn. Đồng thời, hắn cũng nhận ra đây chính là sa môn Gotama nổi tiếng khắp thành Xá Vệ về đức hạnh và lòng từ bi. Ngay lập tức, hắn quẳng gươm và quỳ sụp xuống:

“Bạch thầy! Tôi đã muốn quay trở về làm con người lương thiện như xưa, trước khi tôi trở nên điên loạn. Nhưng tôi đã giết cả trăm mạng người rồi, liệu ai có thể tha thứ cho tôi? Tôi không có nẻo thoát nào ngoài chính con đường đẫm máu mà tôi đang đi.”

Đức Phật im lặng, rồi ngài tiếp lời:

“Này Ương Quật Ma! Trên đời này có hai hạng người được xem là thanh tịnh: hạng thứ nhất là người không hề gây tội lỗi. Hạng thứ hai là kẻ gây ra tội lỗi, biết ăn năn và không bao giờ tái phạm. Nếu anh thực lòng tha thiết muốn hoàn lương, ta sẽ giúp anh toại nguyện.”

Ương Quật Ma vẫn rụt rè không dám xin xuất gia làm đệ tử của Đức Phật, vì sợ mang tiếng cho cả tăng đoàn. Nhưng Đức Phật nói tiếp:

“Này Ương Quật Ma! Ví như có một gian phòng tăm tối suốt cả nghìn năm dài. Nếu muốn thắp sáng nó, anh cần phải đốt bao nhiêu ngọn đèn, và mất bao lâu để dọn dẹp cho căn phòng đó tươm tất trở lại?

“Bạch thầy! Bóng tối đã ngự trị trong căn phòng đó cả nghìn năm. Nhưng chỉ cần một ngọn đèn được thắp lên, ngay lập tức căn phòng sẽ sáng trở lại. Và thời gian dọn dẹp của căn phòng thì tùy vào sự siêng năng hay lười nhác của người dọn phòng.”

“Đúng vậy! Này Ương Quật Ma, cho dù anh đã sát hại cả trăm đồng loại, nhưng nếu anh thành tâm hối cải, thắp lên ngọn đèn bằng ánh sáng trí huệ thì bóng tối ác nghiệp u mê của anh sẽ tan biến ngay. Anh vẫn còn cơ hội ngộ đạo như bao người khác. Đó là điều mà ta xác quyết với anh.”

Nghe đến đây, Ương Quật Ma hoàn toàn tâm phục khẩu phục, vứt bỏ chuỗi vòng ngón tay và xin xuất gia, làm thị giả của Đức Phật. Nhờ công phu tu tập, sau cùng, tôn giả Ương Quật Ma chứng đắc quả A La Hán.

Đọc tới đây, bạn có thể hiểu phần nào “con đường rốt ráo” mà Đức Phật đang đi?

Sẽ thế nào nếu Đức Phật dùng phương pháp bạo động khác để khắc chế một kẻ vô song như Ương Quật Ma?

Bạn nhận ra hình bóng của Đức Phật quanh đây?

Bạn có nhận ra chuỗi vòng xâu ngón tay người trên cổ mình?

Bạn có nhận ra Ương Quật Ma xung quanh mình?

Bạn có cho rằng Ương Quật Ma là kẻ thù của loài người?

Bởi vậy, tôi vẫn nhớ lời dạy của thầy TNH:

Kẻ thù của ta không bao giờ là con người. Mà chính là sự vô minh bên trong con người đó.”

Dẫu biết rằng, đi trên con đường này rất khó, thực sự khó. Khi kẻ thù đang tấn công bạn, cách nhanh gọn và thực tế nhất là tiêu diệt hắn, chứ rất khó biến hắn trở thành đồng minh. Nhưng đã chọn rồi, thì hãy cứ tiếp bước trên con đường đó. Giống như hai câu cuối trong Bát Nhã Tâm Kinh:

Gate, Gate, Paragate, Parasamgate Bodhi Svaha

Gate, Gate, Paragate, Parasamgate Bodhi Svaha

(Vượt qua, vượt qua, hoàn toàn vượt qua, vượt qua bên kia để đến bờ giải thoát)

– 24/9/2018 – 

Advertisements